موزه هنرهای تزیینی ایران(عمارت رکیب خانه)
- اصفهان شهر- موزه ای است که محور تاریخی فرهنگی و بافت قدیم آن به ویژه میدان نقش جهان ، در زمره مواریث جهانی به ثبت رسیده است. عمارت تاریخی “رکیب خانه ” که در مرکز شهـر و در جـوار بناهایی چـون ” تالار اشرف “، ” تالار تیموری ” ، ” کاخ چهلستون ” ، ” عالی قاپو ” و ” توحید خانه ” قرار دارد، از جمله بناهای بافت قدیم اصفهان به شمار می رود .
- بناي موزه در اوایل قرن یازدهم هجری قمری مقارن با سلطنت شاه عباس اول، احداث و جهت نگهداری لوازم سوار کاری و یراق آلات و مرکب های سلطنتی مورد استفاده قرار می گرفت. عمارت رکیب خانه با انقراض حکومت صفویه متروک شد و بعد ها در دوران قاجار به دستور حاج محمد حسین خان صدر اصفهانی تعمیر و احیا گردید.
- در دوران حاکمیت مسعود میرزا ظل السلطان (فرزند ناصرالدین شاه قاجار) پس از انجام الحاقات و تعمیراتی به سبک و سیاق روز، به عنوان اندرونی اختصاصی “ظل السلطان ” مورد استفاده قرار گرفت.دردوران پهلوی این ساختمان به اداره آمار و ثبت احوال اختصاص یافت و بار دیگر تغییراتی خصوصاً در جبهه غربی آن صورت گرفت.
- در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، پیرو مصوبات شورای عالی شهر سازی و معماری ایران، سازمان میراث فرهنگی کشور در صدد بر آمد تا عمارت تاریخی ” رکیب خانه ” را مرمت و بازسازی نماید و از آن به عنوان یک مجموعه فرهنگی استفاده کند، لذا با صرف بیش از دو سال وقت و هزینه قریب به یک میلیارد ریال و با انتقال حدود چهار هزار اثر فرهنگی- هنری از موزه هنرهای تزیینی سابق تهران و سایر موزه هایسازمان با تاییدات خداوند متعال و تلاش مسئولین و کارشناسان میراث فرهنگی تهران و استان اصفهان، “موزه هنرهای تزیینی ایران ” در 29 مردادماه 1375 شمسی بدست رییس جمهور وقت جناب آقای هاشمی رفسنجانی گشایش یافت و رسما فعالیت خود را آغاز کرد .
- موزه هنرهای تزیینی ایران با فضایی به مساحت2600 متر مربع و حدود1200 متر فضای مفید نمایشگاه با در بر گرفتن هفت بخش دایمی و با نگارخانه جانبی، صدها اثر نفیس هنری را جهت بازدید عموم علاقه مندان عرضه نموده است.
- بخش های هفت گانه موزه عبارتند از :
- 1- بخش خط و کتابت
- 2- بخش آثارلاکی و روغنی
- 3- بخش دستبافته ها و رودوزیهای سنتی
- 4- بخش نگارگری
- 5- بخش آثار فلزی
- 6- بخش آثار چوبی
- 7- بخش آبگینه ، سفال و چینی
- بخش خط و کتابت
- بخش آثارلاکی و روغنی
- بخش دستبافته ها و رودوزیهای سنتی
- بخش نگارگری
- بخش آثار فلزی
- بخش آثار چوبی
- بخش آبگینه ، سفال و چینی
- موزه هنر های تزیینی ایران علاوه بر انجام وظیفه خود در راستای جمع آوری اشیاء فرهنگی و هنری و بررسی و پژوهش، حفظ و نگهداری و نمایش این آثار به منظور استفاده هر چه بیشتر از امکانات جمعی و پویایی بیشتر، و نیز زنده و بالنده نگاه داشتن حرکتهای فرهنگی اقدام به نمایش آثار موجود در خزانه موزه به صورت فصلی و دوره ایی می نماید. در کنار بخشهای موزه ، کارگاه هنری گلابتون و کتابخانه موزه فعال می باشند
- حدود 400سال پيش، هم زمان با سلطنت شاه عباس اول در اصفهان به منظور نگهداري لوازم سوارکاري سلطنتي در کنار کاخ چهل ستون، عمارتي بنا شد که به دليل نوع کاربري اش به «رکيب خانه» معروف شد.
- در زمان قاجار و با انقراض حکومت صفوي، اين بنا متروکه شد و پس از مدتي به دستور ظل السلطان پس از انجام الحاقات و تعميراتي به سبک و سياق آن زمان به عنوان اندروني اختصاصي ظل السلطان مورد استفاده قرار گرفت. با تغييراتي در عمارت رکيب خانه در زمان پهلوي، اين ساختمان به اداره آمار و ثبت احوال اصفهان اختصاص يافت. سازمان ميراث فرهنگي با پيروزي انقلاب و پيرو مصوبات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران درصدد برآمد تا عمارت تاريخي رکيب خانه را مرمت و بازسازي و از آن به عنوان يک مجموعه فرهنگي استفاده کند. به گزارش ايسنا، پس از دوسال از آغاز فعاليت اين مجموعه و با انتقال حدود چهارهزار اثر فرهنگي و هنري از موزه هنرهاي تزييني تهران و ديگر موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي به آن، رکيب خانه به عنوان موزه هنرهاي تزييني اصفهان در سال 1375 در اصفهان گشايش يافت. اين موزه 10سال به طور پيوسته ميزبان علاقه مندان به آثار تاريخي و فرهنگي بود تا اين که در مردادماه سال 1385 به دليل مرمت، بنا به صورت موقت تعطيل شد. تعطيلي که با گذشت حدود سه سال هنوز شرايط مساعدي براي بازگشايي آن ايجاد نشده است. قرار بود تا اوايل آذرماه امسال، موزه هنرهاي تزييني در اصفهان بازگشايي شود، ولي اين امر تاکنون محقق نشده است. با هدف پي گيري اين مساله، خبرنگار ايسنا 24 آذرماه امسال با دفتر رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان اصفهان تماس گرفت و او قول انجام گفت وگو درباره موزه هنرهاي تزييني را داد; اما در زمان مقررشده، کسي در دفتر رييس سازمان ميراث فرهنگي اصفهان پاسخ گو نبود. 22 اسفندماه 1385 عبدالحميد آکوچکيان معاون پيشين فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اصفهان گفت که در نوروز 1386 موزه هنرهاي تزييني بازگشايي خواهد شد. وعده اي که به دليل آنچه بروز مشکلات مالي و اجرايي عنوان شد، محقق نشد. سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان اصفهان به منظور تعامل با بخش خصوصي در هنگام مرمت موزه، بخشي از فضاي آن را در اختيار يک مجموعه دار خصوصي قرار دارد و مجموعه حسين پناه تا پايان آبان ماه در موزه هنرهايي تزييني اصفهان برپا بود. موزه هنرهاي تزييني نوروز 1387 نيز بازگشايي نشد.
- آکوچکيان تيرماه سال گذشته، دليل اين اتفاق را تاخير در تخليه موزه توسط بخش خصوصي اعلام کرد و گفت: اين تاخير سبب شد تا کار اجرايي با هفت تا هشت ماه تاخير مواجه شود. در اين زمان، بودجه تخصيص يافته براي تجهيز و بازسازي موزه هنرهاي تزييني و موزه منطقه اي اصفهان برگشت خورد و تلاش براي بازگرداندن و جذب دوباره آن از سوي سازمان آغاز شد. معاون پيشين فرهنگي و ارتباطات سازمان ميراث فرهنگي اصفهان بيان کرد: آسيب واردشده به بناي رکيب خانه بيش تر از آن چيزي است که پيش بيني مي شد. همين امر، زمان مرمت را افزايش خواهد داد. او اين بار گفت که پاييز 1387 موزه هنرهاي تزييني اصفهان در قالب موزه اي مدرن بازگشايي خواهد شد. هم چنين صادق زاده معاون پيشين فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي اصفهان در حالي خبر از افتتاح مرحله يک موزه هنرهاي تزييني در ايام دهه فجر (1387) داد که معتقد بود، ضعف مديريت سبب اين تاخير شده است.
منابع: mardomsalari.com-museum.isfahancht.ir
ژانویه 16th, 2012
| | دسته: اماکن زیارتی و سیاحتی استان اصفهان